కామారెడ్డి జిల్లా తాండూర్ గ్రామంలోని త్రిలింగ రామేశ్వర ఆలయం 11వ శతాబ్దానికి చెందినదిగా అధికారిక సమాచారం పేర్కొంటోంది. రామేశ్వర, భీమేశ్వర, సోమేశ్వర శివలింగాలు, రాతి నిర్మాణం, కాకతీయ శిల్పాలు, మంజీరా నది, వీరన్నగుట్ట ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేకతను ఇస్తున్నాయి.
వీరన్నగుట్ట సమీపంలో దాదాపు 4,000 ఏళ్ల నాటి ప్రాగైతిహాసిక రాతిచిత్రం గుర్తించబడినట్లు వార్తా కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. ఆలయం–కొండ మధ్య సొరంగం ఉందనే ప్రచారానికి ప్రస్తుతం పురావస్తు ఆధారాలు లేవు. 1978 నుంచి పునర్నిర్మాణ పనులు జరుగుతుండగా, ఆలయాన్ని పర్యాటక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయాలనే డిమాండ్ ఉంది.
తాండూర్ త్రిలింగ రామేశ్వర ఆలయం: చరిత్ర, శిల్పకళ, పురాతన విశేషాలు
కామారెడ్డి జిల్లా నాగిరెడ్డిపేట మండలం తాండూర్ గ్రామంలోని త్రిలింగ రామేశ్వర ఆలయం పురాతన శైవ క్షేత్రంగా గుర్తింపు పొందింది. 11వ శతాబ్దానికి చెందినదిగా కామారెడ్డి జిల్లా అధికారిక వెబ్సైట్ పేర్కొంటున్న ఈ ఆలయ నిర్మాణాన్ని చాళుక్యులు ప్రారంభించగా, కాకతీయులు పూర్తి చేసినట్లు అందులో వివరించారు.
ఆలయంలో రామేశ్వర, భీమేశ్వర, సోమేశ్వర పేర్లతో మూడు శివలింగాలు ఉన్నాయి. స్థానిక విశ్వాసం ప్రకారం శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడు, సీతమ్మవారు ఈ ప్రాంతంలో శివారాధన చేసినట్లు చెబుతారు. ఈ కథనం స్థానిక విశ్వాసంగా మాత్రమే పరిగణించాలి.
రాతితో నిర్మించిన ఆలయం
ఆలయ నిర్మాణంలో రాళ్లను ఉపయోగించినట్లు, సిమెంట్ లేదా మట్టి వినియోగం లేకుండా నిర్మించినట్లు కామారెడ్డి జిల్లా అధికారిక సమాచారం పేర్కొంటోంది. ఆలయాన్ని వివిధ వైపుల నుంచి చూసినప్పుడు శివలింగాన్ని పోలిన ఆకారం కనిపిస్తుందని కూడా అందులో వివరించారు.
ఆలయ ప్రవేశద్వారం వద్ద కాకతీయుల కాలానికి చెందినవిగా పేర్కొంటున్న రెండు మహిళా శిల్పాలు ఉన్నాయి. ఆలయ ప్రాంగణంలో పురాతన మండపం, నంది విగ్రహం ఉన్నాయి. ఉదయం సమయంలో సూర్యకిరణాలు నేరుగా శివలింగంపై పడేలా ఆలయ నిర్మాణం ఉండటం మరో ప్రత్యేకతగా పేర్కొనబడింది.
ఒక లింగం ధ్వంసం.. కాశీ నుంచి మరో లింగం
ఆలయంలోని ఒక శివలింగం ధ్వంసమైనట్లు, అనంతరం మరో శివలింగాన్ని కాశీ నుంచి తీసుకువచ్చి ప్రతిష్ఠించినట్లు ఆలయానికి సంబంధించిన అధికారిక వివరాల్లో పేర్కొన్నారు.
ఆలయానికి ఎదురుగా మంజీరా నది.. వీరన్నగుట్ట
ఆలయానికి ఎదురుగా మంజీరా నది ప్రవహిస్తుంది. అధికారిక పర్యాటక సమాచారంలో పై నుంచి చూసినప్పుడు మంజీరా నది శివలింగం ఆకారాన్ని పోలినట్లు పేర్కొన్నారు. ఆలయానికి ఎదురుగా వీరన్నగుట్ట కూడా ఉంది.
ఆలయం నుంచి వీరన్నగుట్టకు ఒక మార్గం ఉందన్న విశ్వాసం స్థానికంగా ఉంది. ఆలయం నుంచి వీరన్నగుట్టకు భూగర్భ మార్గం ఉందనే ప్రచారం కూడా కనిపిస్తుంది. అయితే ఈ భూగర్భ మార్గం విషయం ధృవీకరించబడిన చారిత్రక వాస్తవంగా కాకుండా స్థానికంగా ఉన్న విశ్వాసం లేదా రహస్యంగా మాత్రమే చూడాలి.
వీరన్నగుట్ట వద్ద 4,000 ఏళ్ల నాటి రాతిచిత్రం
2020లో చరిత్రకారుడు డా. ద్యావనపల్లి సత్యనారాయణ వీరన్నగుట్ట సమీపంలో ఒక ప్రాచీన రాతిచిత్రాన్ని గుర్తించినట్లు వార్తా కథనాలు పేర్కొన్నాయి. ఈ ప్రాంతం ఆలయానికి సుమారు ఒక కిలోమీటరు దూరంలో ఉన్నట్లు ఆ కథనాల్లో వివరించారు.
ఎర్రటి గెరువు రంగుతో గీసిన రేఖలతో ఉన్న ఈ చిత్రాన్ని దాదాపు 4,000 ఏళ్ల నాటిదిగా పేర్కొన్నారు. ఈ పురాతన రాతిచిత్రం ఆలయ నిర్మాణ కాలానికి సంబంధించినది కాదు. అంటే రాతిచిత్రం 4,000 ఏళ్ల నాటిదని చెప్పడం, ఆలయం కూడా 4,000 ఏళ్ల నాటిదని అర్థం కాదు.
1978 నుంచి పునర్నిర్మాణ పనులు
ఆలయ పునర్నిర్మాణం 1978లో ప్రారంభమైనట్లు అందుబాటులో ఉన్న వివరాలు పేర్కొంటున్నాయి. అనంతరం ఆలయంలో కొన్ని మార్పులు జరిగినట్లు కూడా సమాచారం ఉంది.
మహాశివరాత్రి, కార్తీక పౌర్ణమి సందర్భంగా ఆలయంలో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. లక్ష బిల్వార్చన వంటి కార్యక్రమాలు కూడా జరుగుతాయని అధికారిక సమాచారం పేర్కొంటోంది. తెలంగాణతో పాటు మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక ప్రాంతాల నుంచి భక్తులు ఆలయాన్ని సందర్శిస్తారని అందులో వివరించారు.
తాండూర్లోని త్రిలింగ రామేశ్వర ఆలయం పురాతన నిర్మాణం, మూడు శివలింగాలు, కాకతీయ కాలానికి చెందినవిగా పేర్కొన్న శిల్పాలు, మంజీరా నది, వీరన్నగుట్ట, సమీపంలోని ప్రాచీన రాతిచిత్రం వంటి అంశాలతో ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది.