నిజామాబాద్/హైదరాబాద్, అక్టోబర్ 8, 2026 (పవార్ వార్త):
తెలంగాణలో కస్టమ్ మిల్లింగ్ రైస్ (CMR) బకాయిలు, ప్రభుత్వానికి అప్పగించాల్సిన ధాన్యం–బియ్యం కొరత, స్టాక్‌ మళ్లింపు వ్యవహారంపై ప్రభుత్వం చర్యలను మరింత కఠినతరం చేసింది. ఈ క్రమంలో నిజామాబాద్ జిల్లాలో సుమారు రూ.270 కోట్ల విలువైన CMR అవకతవకలు గుర్తించినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.

ఈ వ్యవహారంలో 43 మంది మిల్లర్లను బ్లాక్‌లిస్ట్ చేసినట్లు, వారిపై కేసులు నమోదు చేసినట్లు Deccan Chronicle నివేదించింది. ఒకే మిల్లులో అత్యధికంగా రూ.58 కోట్ల విలువైన ధాన్యం మళ్లింపు గుర్తించినట్లు ఆ నివేదిక పేర్కొంది.

ఇది కేవలం నిజామాబాద్ జిల్లాకే పరిమితమైన పరిణామం కాదు. 2026లో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా విజిలెన్స్ తనిఖీలు విస్తరించడంతో అనేక జిల్లాల్లో CMR బకాయిలు, స్టాక్ కొరత, ధాన్యం మళ్లింపు అంశాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. జూలై నుంచి ప్రారంభమైన తనిఖీల నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం బకాయిల రికవరీ, క్రిమినల్ కేసులు, బ్లాక్‌లిస్టింగ్, ఆస్తుల జప్తు వంటి చర్యలను వేగవంతం చేస్తోంది.

Pawar Vartha Fact Check: నిజామాబాద్‌లో రూ.270 కోట్ల CMR అవకతవకలు, 43 మంది మిల్లర్లపై చర్యలు, రూ.58 కోట్ల single-mill diversion వంటి అంశాలకు తాజా మీడియా నివేదికల్లో ఆధారం ఉంది. అయితే ప్రతి మిల్లర్‌పై ఆరోపణలు న్యాయస్థానంలో తుది నిర్ధారణ పొందినట్లు అర్థం కాదు. అందువల్ల కథనంలో “అవకతవకలు”, “మళ్లింపు”, “ఆరోపణలు”, “కేసులు నమోదు” వంటి పదాలను సందర్భానుసారం ఉపయోగిస్తున్నాం.

ముఖ్యాంశాలు

• నిజామాబాద్‌లో సుమారు రూ.270 కోట్ల CMR అవకతవకలు గుర్తించినట్లు నివేదికలు
• 43 మంది మిల్లర్లు బ్లాక్‌లిస్ట్, కేసులు నమోదు చేసినట్లు సమాచారం
• ఒకే మిల్లులో సుమారు రూ.58 కోట్ల విలువైన ధాన్యం మళ్లింపు గుర్తింపు
• రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 2022–2025 ఖరీఫ్ సీజన్లకు సంబంధించి 89 మిల్లులు 3.72 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల ధాన్యాన్ని, రూ.927.16 కోట్ల విలువైనదాన్ని మళ్లించినట్లు విజిలెన్స్ ఆధారిత నివేదిక
• ఆ కేసుల్లో 28 క్రిమినల్ కేసులు, 50 మంది మిల్లర్లపై కేసులు, 26 అరెస్టులు జరిగినట్లు Telangana Today నివేదించింది.
• పాత CMR వ్యవస్థపై దీర్ఘకాలిక ఆడిట్‌కు ప్రభుత్వం ఆదేశాలు
• డిఫాల్ట్ మిల్లర్ల నుంచి బకాయిలను రికవరీ చేయడంతో పాటు అవసరమైతే ఆస్తుల జప్తు చర్యలకు ప్రభుత్వం సిద్ధం
• మిల్లర్ల నిరసనలతో నిజామాబాద్ సహా పలు జిల్లాల్లో రైస్ మిల్లులు తాత్కాలికంగా మూతపడ్డాయి.

అసలు CMR వ్యవహారం ఏమిటి?

ప్రభుత్వం రైతుల నుంచి సేకరించిన వరి ధాన్యాన్ని రైస్ మిల్లులకు కస్టమ్ మిల్లింగ్ కోసం కేటాయిస్తుంది. మిల్లర్లు ఆ ధాన్యాన్ని మిల్లింగ్ చేసి, నిబంధనల ప్రకారం నిర్ణయించిన బియ్యాన్ని ప్రభుత్వానికి తిరిగి అప్పగించాలి.

ఈ విధానాన్నే Custom Milling Rice – CMR అంటారు.

ధాన్యం లేదా బియ్యాన్ని నిర్ణీత సమయంలో తిరిగి అప్పగించకపోవడం, ప్రభుత్వానికి కేటాయించిన ధాన్యాన్ని ఇతర అవసరాలకు మళ్లించడం, స్టాక్‌ను సరిగా చూపించకపోవడం, రికార్డుల్లో తేడాలు ఉండటం వంటి అంశాలు CMR డిఫాల్ట్ లేదా అవకతవకలుగా పరిగణించబడుతున్నాయి.

తాజా విజిలెన్స్ చర్యల్లో కూడా నిర్ణీత సమయంలో CMR తిరిగి ఇవ్వకపోవడం, ప్రభుత్వ ధాన్యాన్ని అనధికారికంగా విక్రయించడం, ప్రభుత్వ బియ్యాన్ని మళ్లించడం, short delivery, స్టాక్ దాచడం, రికార్డులలో మార్పులు వంటి అంశాలను గుర్తించినట్లు Deccan Chronicle నివేదించింది.

పూర్తి టైమ్‌లైన్

2026 జూలై 6: విజిలెన్స్ తనిఖీలకు శ్రీకారం

CMR వ్యవహారంపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వం దృష్టి కేంద్రీకరించిన తర్వాత జూలై 6 నుంచి విజిలెన్స్ అండ్ ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ బృందాలు రైస్ మిల్లుల్లో తనిఖీలు ప్రారంభించినట్లు ఆంధ్రజ్యోతి నివేదించింది.

మిల్లులకు కేటాయించిన ప్రభుత్వ ధాన్యం ఎంత? ఎంత మిల్లింగ్ చేశారు? ఎంత బియ్యం తిరిగి ఇచ్చారు? ఎంత స్టాక్ మిగిలి ఉంది? ఎక్కడైనా ధాన్యం మళ్లించారా? అనే అంశాలపై భౌతిక తనిఖీలు, రికార్డుల పరిశీలన చేపట్టారు.

ఈ తనిఖీల ప్రధాన ఉద్దేశం ప్రభుత్వానికి రావాల్సిన ధాన్యం లేదా దాని విలువను లెక్కించి, బకాయిలను రికవరీ చేయడం.

జూలై 29–30: పలు జిల్లాల్లో భారీ అవకతవకలు వెలుగులోకి

జూలై 29, 30 తేదీల్లో జరిగిన రైస్ మిల్లుల తనిఖీల్లో పలు జిల్లాల్లో భారీ మొత్తంలో ధాన్యం మళ్లింపు గుర్తించినట్లు Deccan Chronicle నివేదించింది.

నివేదిక ప్రకారం:

• మహబూబ్‌నగర్‌లో రూ.118.6 కోట్లు
• హనుమకొండలో రూ.9.8 కోట్లు
• ములుగులో రూ.4 కోట్లు
• సూర్యాపేటలో రూ.45 కోట్లు
• సంగారెడ్డిలో రూ.185.4 కోట్లు

విలువైన ధాన్యం మళ్లింపు గుర్తించినట్లు పేర్కొంది.

అదే తనిఖీల క్రమంలో నిజామాబాద్‌లో సుమారు రూ.270 కోట్ల విలువైన అవకతవకలు బయటపడ్డాయని, 43 మంది మిల్లర్లపై చర్యలు తీసుకున్నట్లు నివేదించింది.

నిజామాబాద్‌లో రూ.270 కోట్లు.. 43 మంది మిల్లర్లు

నిజామాబాద్‌కు సంబంధించిన ఈ పరిణామం మొత్తం CMR వ్యవహారంలో కీలకంగా మారింది.

Deccan Chronicle నివేదిక ప్రకారం, జిల్లాలో గుర్తించిన అవకతవకల విలువ సుమారు రూ.270 కోట్లు.

ఈ నేపథ్యంలో 43 మంది మిల్లర్లను బ్లాక్‌లిస్ట్ చేసి, కేసులు నమోదు చేసినట్లు అధికారులు తెలిపినట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

అదే సమయంలో ఒకే మిల్లులో అత్యధికంగా రూ.58 కోట్ల విలువైన ధాన్యం మళ్లింపు గుర్తించినట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

అయితే ఈ మొత్తం రూ.270 కోట్లు ఏఏ మిల్లులకు ఎంత చొప్పున సంబంధించినది, 43 మిల్లర్ల వారీగా బకాయిల వివరాలు ఏమిటి అనే పూర్తి జిల్లా స్థాయి జాబితా ప్రస్తుతం పబ్లిక్‌గా అందుబాటులో లేదు.

2026 ఆగస్టు 20: రాష్ట్రస్థాయి CMR అక్రమాల పరిమాణం వెలుగులోకి

ఆగస్టు 20న Telangana Today ప్రచురించిన నివేదిక రాష్ట్రవ్యాప్తంగా CMR మళ్లింపు పరిస్థితిని మరింత స్పష్టంగా చూపించింది.

ఆ నివేదిక ప్రకారం 2022, 2023, 2024, 2025 ఖరీఫ్ సీజన్లలో 89 రైస్ మిల్లులు 3.72 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల ధాన్యాన్ని మళ్లించాయి.

దాని విలువను రూ.927.16 కోట్లుగా అధికారులు అంచనా వేసినట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

అందులో:

నిజామాబాద్: 8 మిల్లులు — 52,418 మెట్రిక్ టన్నులు — రూ.155 కోట్లు

సూర్యాపేట: 14 మిల్లులు — 1.29 లక్షల మెట్రిక్ టన్నులు — రూ.318 కోట్లు

పెద్దపల్లి: 38 మిల్లర్లు — రూ.238 కోట్ల విలువైన ధాన్యం

జగిత్యాల: 7 మిల్లులు — రూ.135 కోట్లు

ఖమ్మం: 8 మిల్లులు — 14,136 మెట్రిక్ టన్నులు — రూ.37 కోట్లు

వనపర్తి: 4 మిల్లులు — 27,242 మెట్రిక్ టన్నులు — రూ.60 కోట్లు

అని నివేదిక పేర్కొంది.

రూ.927 కోట్లలో రూ.700 కోట్లకు పైగా రికవరీ

అదే Telangana Today నివేదిక ప్రకారం, గుర్తించిన రూ.927.16 కోట్లలో రూ.700 కోట్లకు పైగా రికవరీ చేసినట్లు అధికారులు తెలిపారు.

మిల్లర్ల నుంచి ఒక వారంలో డిఫాల్ట్ అయిన ధాన్యం విలువలో 50 శాతం చెల్లిస్తామని హామీలు కూడా తీసుకున్నట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

అదే సమయంలో 50 మంది మిల్లర్లపై 28 క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేసి, 26 మందిని అరెస్టు చేసినట్లు అధికారులు వెల్లడించారు.

ఇది CMR వ్యవహారంలో ప్రభుత్వం కేవలం పరిపాలనా చర్యలకే పరిమితం కాకుండా క్రిమినల్ కేసుల దిశగా కూడా వెళ్తున్నదని సూచిస్తోంది.

2026 ఆగస్టు: నిర్మల్‌లో మరో భారీ CMR వ్యవహారం

CMR అవకతవకల తీవ్రతను నిర్మల్ జిల్లా పరిణామాలు కూడా చూపించాయి.

Telangana Today ఆగస్టు 28న ప్రచురించిన నివేదిక ప్రకారం, నిర్మల్ జిల్లాలో మొత్తం 76 మిల్లర్లలో సుమారు 50 మంది 2023, 2024 సీజన్ల CMRలో డిఫాల్ట్ అయినట్లు అధికారులు పేర్కొన్నారు.

ఆ బకాయిల విలువ సుమారు రూ.700 కోట్లుగా నివేదించారు.

ఈ వ్యవహారంలో పలువురిపై కేసులు నమోదు కాగా, ఆరుగురు ఇప్పటికే అరెస్టైనట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

ముధోల్, లోకేశ్వరం మండలాల్లో ఎక్కువ కేసులు నమోదైనట్లు అధికారులు వెల్లడించారు. కొంత ధాన్యాన్ని పొరుగున ఉన్న మహారాష్ట్రకు మళ్లించి ఉండవచ్చని అధికారులు అనుమానం వ్యక్తం చేసినట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

ఆగస్టు: పదేళ్ల CMR వ్యవస్థపై ఆడిట్

CMR వ్యవస్థలో సమస్యలు ఒకటి రెండు సీజన్లకు మాత్రమే పరిమితం కాకపోవచ్చన్న నేపథ్యంలో, పౌరసరఫరాల శాఖ గత దశాబ్ద కాలానికి సంబంధించిన CMR లావాదేవీలను ఆడిట్ చేయడానికి చర్యలు ప్రారంభించింది.

మీరు ఇచ్చిన The Hans India నివేదికలో పేర్కొన్న గణాంకాలను ఇతర నివేదికలు కూడా విస్తృతంగా ప్రతిబింబించాయి.

Times of India ప్రకారం, తెలంగాణ ఏర్పడినప్పటి నుంచి CMR వ్యవహారాల్లో 59.96 లక్షల టన్నుల బియ్యానికి సంబంధించి సుమారు రూ.13,399 కోట్ల విలువైన అవకతవకలు/లెక్కల్లో తేడాలు ఉన్నట్లు ఉన్నతాధికారులను ఉటంకిస్తూ నివేదించింది.

ఆ నివేదిక ప్రకారం:

• గత బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వ కాలానికి సంబంధించినది: 51.98 లక్షల టన్నులు — రూ.11,304 కోట్లు
• కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ రెండున్నరేళ్ల కాలానికి సంబంధించినది: 7.98 లక్షల టన్నులు — రూ.2,095 కోట్లు

అని పేర్కొంది. ఇవి అధికారికంగా తుది నిర్ధారణైన “కుంభకోణం” మొత్తాలు కాకుండా, అధికారులు/వర్గాలు పేర్కొన్న CMR irregularities మరియు unaccounted quantities ఆధారిత గణాంకాలుగా చూడాలి.

సెప్టెంబర్: మిల్లర్ల నుంచి నిరసన

ప్రభుత్వం తనిఖీలు, రికవరీ చర్యలను వేగవంతం చేయడంతో మిల్లర్ల నుంచి కూడా తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి.

సెప్టెంబర్ 12న నిజామాబాద్ సహా ఉమ్మడి కరీంనగర్, నిర్మల్, మంచిర్యాల ప్రాంతాల్లో రైస్ మిల్లులు మూతపడి నిరసన చేపట్టినట్లు Telangana Today నివేదించింది.

మిల్లర్లు ప్రధానంగా:

• CMR తనిఖీలు
• 25 శాతం జరిమానా
• processing charges చెల్లింపుల్లో ఆలస్యం
• drying charges
• CMR స్వీకరణ నిబంధనలు
• నిల్వకు స్థలం
• FCI నాణ్యత తనిఖీలు

వంటి అంశాలను ప్రస్తావించారు.

మిల్లర్ల వాదన ప్రకారం, అన్ని బకాయిలను ఉద్దేశపూర్వకంగా మళ్లింపుగా పరిగణించకూడదని, CMR ప్రక్రియలో సాంకేతిక, నాణ్యత, నిల్వ, చెల్లింపుల సమస్యలు కూడా ఉన్నాయని వారు చెబుతున్నారు.

అక్టోబర్ 2026: 143 మిల్లులపై రాష్ట్రస్థాయి చర్య

అక్టోబర్ 3న మరో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది.

ఆంధ్రజ్యోతి నివేదిక ప్రకారం, గత రెండు నెలల్లో విజిలెన్స్ బృందాలు 149 రైస్ మిల్లుల్లో తనిఖీలు నిర్వహించగా, వాటిలో కేవలం 6 మిల్లుల్లోనే నిల్వలు, నిర్వహణ సక్రమంగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు.

మిగిలిన 143 మిల్లుల్లో అవకతవకలు గుర్తించినట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

ఈ 143 మిల్లులను బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో చేర్చాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించినట్లు ఆంధ్రజ్యోతి తెలిపింది.

ఒక ముఖ్యమైన స్పష్టత

ఈ 143 మిల్లులు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న సంఖ్య. ఇది నిజామాబాద్‌లోని 43 మిల్లులకు అదనంగా మరో 143 మిల్లులు అనే అర్థం కాదు.

అలాగే ఈ 143 సంఖ్యను కామారెడ్డి జిల్లా సంఖ్యగా కూడా పరిగణించకూడదు.

బ్లాక్‌లిస్ట్ తర్వాత ఏమవుతుంది?

బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో ఉన్న మిల్లులకు కొత్త ఖరీఫ్ ధాన్యం కేటాయించకుండా చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు ఆంధ్రజ్యోతి నివేదించింది.

రాష్ట్ర పౌరసరఫరాల సంస్థ బ్లాక్‌లిస్ట్, వైట్‌లిస్ట్ అనే రెండు జాబితాలను సిద్ధం చేస్తోంది.

ప్రభుత్వానికి బకాయిలున్న మిల్లులను బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో, బకాయిలు లేని మిల్లులను వైట్‌లిస్ట్‌లో చేర్చే విధానం రూపొందిస్తున్నట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

అంతేకాదు, మిల్లుల కోసం Lock–Unlock వ్యవస్థను కూడా అమలు చేస్తున్నారు.

మిల్ నంబర్‌ను సిస్టమ్‌లో అన్‌లాక్ చేసిన తర్వాతే కొత్త ధాన్యం కేటాయించే విధానం అమలులోకి వస్తుందని నివేదిక తెలిపింది.

బకాయిలు చెల్లిస్తే బ్లాక్‌లిస్ట్ నుంచి బయటకు వచ్చే అవకాశం

బ్లాక్‌లిస్ట్‌లోకి వెళ్లిన మిల్లులు సీజన్ ముగిసేలోపు తమ బకాయిలను చెల్లిస్తే వైట్‌లిస్ట్‌లోకి మార్చే అవకాశం ఉందని ఆంధ్రజ్యోతి నివేదించింది.

అంటే ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలో రెండు ప్రధాన లక్ష్యాలు కనిపిస్తున్నాయి:

బకాయిల రికవరీ + భవిష్యత్ ధాన్యం కేటాయింపుల నియంత్రణ.

పాత బ్లాక్‌లిస్ట్ మిల్లులు కూడా ఉన్నాయి

ఇది పూర్తిగా కొత్తగా ప్రారంభమైన blacklist వ్యవస్థ కాదు.

ఆంధ్రజ్యోతి ప్రకారం, గతంలోనే బియ్యం బకాయిల కారణంగా సుమారు 500 రైస్ మిల్లులు బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో ఉన్నాయి.

వాటిలో సుమారు:

• 450 రా రైస్ మిల్లులు
• 50 బాయిల్డ్ రైస్ మిల్లులు

ఉన్నట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

ఈ మిల్లులకు సుమారు మూడేళ్లుగా ధాన్యం కేటాయింపులు నిలిపివేసినట్లు కూడా తెలిపింది.

ఆస్తుల జప్తు వరకు చర్యలు?

CMR బకాయిల రికవరీ కోసం ప్రభుత్వం మరింత కఠినమైన చర్యలకు సిద్ధమవుతోంది.

బకాయిలు చెల్లించని డిఫాల్టర్ మిల్లర్లపై క్రిమినల్ కేసులు మాత్రమే కాకుండా, అవసరమైన చోట ఆస్తుల జప్తు వంటి చర్యలు చేపట్టే దిశగా అధికారులు వెళ్తున్నట్లు తాజా నివేదికలు వెల్లడించాయి.

దీనివల్ల CMR బకాయిలను కేవలం పరిపాలనా బకాయిగా కాకుండా, ప్రభుత్వ ఆస్తి/నిధుల రికవరీకి సంబంధించిన తీవ్రమైన అంశంగా ప్రభుత్వం పరిగణిస్తున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది.

మహిళా సంఘాలకు ధాన్యం కేటాయించే ప్రతిపాదన

దీర్ఘకాలంగా డిఫాల్ట్ చేస్తున్న మిల్లర్లకు భవిష్యత్‌లో ధాన్యం కేటాయింపులను తగ్గించడం లేదా నిలిపివేసి, ప్రత్యామ్నాయంగా మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాల ఆధ్వర్యంలో మిల్లింగ్ చేయించే అవకాశాన్ని ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తున్నట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.

దీని ఉద్దేశం పాత డిఫాల్టర్లపై ఆధారపడకుండా CMR ప్రక్రియను కొనసాగించడం.

సైలో బ్యాగులపై ప్రభుత్వం దృష్టి

CMR బకాయిల సమస్యతో పాటు రాష్ట్రంలో కొత్త పంట ధాన్యం నిల్వ సమస్య కూడా ప్రభుత్వం ముందున్న మరో సవాలు.

అధిక ధాన్యం ఉత్పత్తి అయ్యే జిల్లాల్లో silo bags ఆధారిత నిల్వ వ్యవస్థను పైలట్ ప్రాజెక్టుగా చేపట్టాలని ప్రభుత్వం ప్రకటించినట్లు మీరు ఇచ్చిన సమాచారం పేర్కొంది.

ఇందులో నిజామాబాద్, కామారెడ్డి, నల్గొండ, సూర్యాపేట, పెద్దపల్లి జిల్లాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్నట్లు సమాచారం.

దీని ద్వారా రైస్ మిల్లులపై మాత్రమే ఆధారపడకుండా ప్రభుత్వ ధాన్యాన్ని ప్రత్యామ్నాయంగా నిల్వ చేసే సామర్థ్యాన్ని పెంచే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.

నిజామాబాద్‌కు ఎందుకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం?

నిజామాబాద్ తెలంగాణలో ప్రధాన ధాన్యం ఉత్పత్తి ప్రాంతాల్లో ఒకటి.

ఇక్కడ ఒకవైపు భారీ స్థాయిలో ధాన్యం ప్రభుత్వ కొనుగోలు వ్యవస్థలోకి వస్తుండగా, మరోవైపు అదే ధాన్యం CMR కోసం రైస్ మిల్లులకు కేటాయించబడుతుంది.

కాబట్టి మిల్లింగ్ వ్యవస్థలో బకాయిలు లేదా స్టాక్ కొరత ఏర్పడితే దాని ప్రభావం:

రైతుల ధాన్యం కొనుగోలు → మిల్లులకు కేటాయింపు → మిల్లింగ్ → CMR డెలివరీ → ప్రభుత్వ నిల్వలు

అనే మొత్తం chainపై పడే అవకాశం ఉంది.

రైతులపై ప్రభావం ఏంటి?

CMR బకాయిలను రికవరీ చేయడం ప్రభుత్వానికి ముఖ్యమైన అంశమే అయినప్పటికీ, కొత్త పంట సీజన్‌లో రైతులకు ఇబ్బంది రాకుండా ప్రత్యామ్నాయ మిల్లింగ్, రవాణా, నిల్వ వ్యవస్థలు సిద్ధంగా ఉండటం కూడా అంతే ముఖ్యం.

బ్లాక్‌లిస్ట్ మిల్లులకు ధాన్యం కేటాయించకుండా ఉంటే, ఆ ధాన్యాన్ని ఇతర మిల్లులకు మళ్లించాల్సి ఉంటుంది.

అందుకు తగినంత:

మిల్లింగ్ సామర్థ్యం + గోదాం స్థలం + రవాణా + CMR స్వీకరణ సామర్థ్యం

అందుబాటులో లేకపోతే కొనుగోలు కేంద్రాల వద్ద ధాన్యం నిలిచిపోయే అవకాశం ఉంటుంది.

అందుకే ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న blacklist విధానంతో పాటు ప్రత్యామ్నాయ storage, milling capacity పెంపుపై కూడా దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది.

అసలు ప్రశ్నలు ఇంకా మిగిలే ఉన్నాయి

నిజామాబాద్‌లో రూ.270 కోట్ల అవకతవకలు, 43 మంది మిల్లర్లపై కేసులు, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా వందల కోట్ల CMR బకాయిల నేపథ్యంలో కొన్ని ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇంకా పూర్తిగా బయటకు రావాల్సి ఉంది.

1. నిజామాబాద్‌లోని 43 మిల్లర్ల వారీగా బకాయి ఎంత?

2. రూ.270 కోట్లలో ఎంత మొత్తం ఇప్పటికే రికవరీ అయ్యింది?

3. రూ.58 కోట్ల single-mill diversionకు సంబంధించిన పూర్తి కేసు వివరాలు ఏమిటి?

4. 43 మిల్లర్లలో ఎంతమందిపై క్రిమినల్ కేసులు నమోదయ్యాయి?

5. ఎంతమంది అరెస్టయ్యారు?

6. ఎంత మొత్తానికి ఆస్తుల జప్తు చర్యలు ప్రారంభమయ్యాయి?

7. కామారెడ్డి జిల్లాలో blacklist అయిన మిల్లుల అధికారిక సంఖ్య ఎంత?

8. గతంలో blacklist అయిన మిల్లుల నుంచి ఇప్పటివరకు ఎంత recovery జరిగింది?

ఈ వివరాలు జిల్లా పౌరసరఫరాల శాఖ, విజిలెన్స్ అండ్ ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్, కలెక్టర్ కార్యాలయం నుంచి అధికారికంగా లభిస్తే CMR వ్యవహారంపై మరింత పూర్తి జిల్లా వారీ విశ్లేషణ సాధ్యమవుతుంది.

ప్రస్తుతం పరిస్థితి ఏమిటి?

2026 అక్టోబర్ నాటికి తెలంగాణలో CMR వ్యవహారం మూడు దశల్లో కొనసాగుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది:

మొదటి దశ — తనిఖీలు:
విజిలెన్స్ బృందాలు మిల్లుల్లో physical verification, stock verification చేపడుతున్నాయి.

రెండో దశ — రికవరీ:
మళ్లించిన ధాన్యం లేదా దాని విలువను ప్రభుత్వానికి తిరిగి రాబట్టే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.

మూడో దశ — నియంత్రణ:
బకాయిలున్న మిల్లులను blacklist చేసి, కొత్త ధాన్యం కేటాయింపును నిలిపివేయడం, అవసరమైన చోట criminal action మరియు asset recovery చేపట్టడం జరుగుతోంది.

ఇదే సమయంలో మిల్లర్లు తమపై విధిస్తున్న జరిమానాలు, తనిఖీలు, processing charges, storage మరియు CMR acceptance సమస్యలను ప్రభుత్వం పరిష్కరించాలని కోరుతున్నారు.

Pawar Vartha Fact-Check

ధృవీకరించగల అంశాలు:

• నిజామాబాద్‌లో సుమారు రూ.270 కోట్ల CMR అవకతవకలు గుర్తించినట్లు Deccan Chronicle నివేదించింది.
• 43 మంది మిల్లర్లు బ్లాక్‌లిస్ట్, కేసులు నమోదు చేసినట్లు అదే నివేదిక పేర్కొంది.
• ఒక మిల్లులో సుమారు రూ.58 కోట్ల విలువైన ధాన్యం మళ్లింపు గుర్తించినట్లు నివేదించింది.
• 2022–2025 ఖరీఫ్ సీజన్లలో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 89 మిల్లులు రూ.927.16 కోట్ల విలువైన 3.72 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల ధాన్యాన్ని మళ్లించినట్లు Telangana Today అధికారులు చెప్పిన సమాచారాన్ని ప్రచురించింది.
• ఆ కేసులకు సంబంధించి 28 క్రిమినల్ కేసులు, 50 మంది మిల్లర్లపై కేసులు, 26 అరెస్టులు జరిగినట్లు అదే నివేదిక పేర్కొంది.
• అక్టోబర్‌లో 149 మిల్లుల తనిఖీల్లో 143 మిల్లుల్లో అవకతవకలు గుర్తించి blacklist చేయాలని నిర్ణయించినట్లు ఆంధ్రజ్యోతి నివేదించింది.

జాగ్రత్తగా రాయాల్సిన అంశాలు:

“CMR కుంభకోణం”, “మిల్లర్లు డబ్బు స్వాహా చేశారు”, “రాజకీయ అండతో తప్పించుకున్నారు” వంటి పదాలను తుది న్యాయ/అధికారిక నిర్ధారణ లేకుండా factగా ఉపయోగించకూడదు.

అదేవిధంగా రూ.270 కోట్లు, రూ.927.16 కోట్లు, రూ.13,399 కోట్లు వేర్వేరు కాలాలు/వేర్వేరు పరిశీలనల నుంచి వచ్చిన figures. వీటిని కలిపి ఒకే “మొత్తం కుంభకోణం”గా చూపకూడదు.

కామారెడ్డి blacklist సంఖ్య కూడా ఇంకా అధికారికంగా నిర్ధారించాల్సి ఉంది.

Pawar Vartha Editorial Position:
CMR వ్యవహారంలో ప్రభుత్వ రికవరీ చర్యలు, విజిలెన్స్ findings, క్రిమినల్ కేసులు ఒకవైపు; మిల్లర్లు చెబుతున్న CMR ప్రక్రియ, జరిమానాలు, storage, processing charges సమస్యలు మరోవైపు — రెండింటినీ విడిగా చూపిస్తూ, ఆరోపణలను తుది నేర నిర్ధారణగా చూపకుండా కథనాన్ని ప్రచురించడం సురక్షితం.