అక్రిడిటేషన్ లేకుంటే విలేకరి కాదా? చిన్న మీడియా ప్రతినిధుల హక్కులపై చర్చ
పవార్ వార్త, హైదరాబాద్: ప్రభుత్వ అక్రిడిటేషన్ కార్డు లేని జర్నలిస్టులకు అధికారిక సమాచారం అందుబాటులో ఉంటోందా? చిన్న పత్రికలు, స్థానిక న్యూస్ ఛానళ్లు, డిజిటల్ మీడియా సంస్థల్లో పనిచేసే ప్రతినిధులకు ప్రభుత్వ శాఖల నుంచి సమాచారం పొందే విషయంలో ఎలాంటి నిబంధనలు వర్తిస్తున్నాయి? అనే అంశాలు చర్చకు వస్తున్నాయి.
తెలంగాణలోని గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పనిచేస్తున్న చిన్న పత్రికలు, స్థానిక ఛానళ్లు, డిజిటల్ మీడియా ప్రతినిధులు తాగునీరు, రహదారులు, పారిశుద్ధ్యం, విద్య, వైద్యం, రైతుల సమస్యలపై వార్తలు సేకరిస్తున్నారు. ప్రభుత్వ పథకాల అమలు, స్థానిక ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న ఇబ్బందులను వెలుగులోకి తీసుకురావడంలోనూ వారు పాత్ర పోషిస్తున్నారు.
ఇవి కూడా చదవండి
అయితే, అక్రిడిటేషన్ కార్డు లేని కొందరు ప్రతినిధులకు అధికారిక ప్రకటనలు, ప్రెస్ నోట్లు అందుకోవడంలో ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయనే అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ఈ సమస్యపై స్పష్టమైన విధానం అవసరమనే వాదన వినిపిస్తోంది.
మీడియా ఐడీ కార్డు, అక్రిడిటేషన్ మధ్య తేడా
ఒక పత్రిక లేదా న్యూస్ ఛానల్ తన ప్రతినిధికి ఐడీ కార్డు జారీ చేస్తే, ఆ వ్యక్తి తమ సంస్థ తరఫున పనిచేస్తున్నట్లు సంస్థ గుర్తింపు ఇచ్చినట్టవుతుంది. నియామక పత్రం, ఎడిటర్ ధృవీకరణ, ప్రచురిత వార్తలు, ప్రసార లింకులు వంటి ఆధారాలు కూడా ఆ సంబంధాన్ని నిర్ధారించడానికి ఉపయోగపడతాయి.
ప్రభుత్వం జారీ చేసే అక్రిడిటేషన్ కార్డు మాత్రం వేరు. సంబంధిత ప్రభుత్వ నిబంధనలు, అర్హతలు, పరిశీలన ఆధారంగా దానిని మంజూరు చేస్తారు. సంస్థ ఐడీ కార్డు ఉన్న ప్రతి వ్యక్తికి ఆటోమేటిక్గా ప్రభుత్వ అక్రిడిటేషన్ లభించదు.
అదే సమయంలో, అక్రిడిటేషన్ లేదనే ఒక్క కారణంతో ఒక వ్యక్తి మీడియా సంస్థలో పనిచేయడం లేదని నిర్ధారించలేం. అతడి వృత్తిపరమైన సంబంధం, సంస్థ వివరాలు, వర్తించే నిబంధనలను విడివిడిగా పరిశీలించాలి.
ప్రభుత్వ సమాచార పంపిణీలో పారదర్శకత అవసరం
కొన్ని ప్రభుత్వ శాఖలు అక్రిడిటేషన్ కార్డు ఉన్న విలేకరుల కోసం ప్రత్యేక వాట్సాప్ గ్రూపులు నిర్వహించి, వాటి ద్వారా ప్రెస్ నోట్లు, కార్యక్రమాల వివరాలు, అధికారిక ప్రకటనలు పంపిస్తున్నాయనే అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. సమాచారాన్ని వేగంగా చేరవేయడానికి ఇటువంటి గ్రూపులు ఉపయోగపడవచ్చు.
అయితే, వాటిలో సభ్యత్వానికి వర్తించే ప్రమాణాలు ఏమిటి? అక్రిడిటేషన్ లేని చిన్న పత్రికలు, స్థానిక ఛానళ్ల ప్రతినిధులకు అధికారిక ప్రకటనలు అందుకునే ప్రత్యామ్నాయ మార్గం ఉందా? అనే ప్రశ్నలకు స్పష్టత అవసరం.
అక్రిడిటేషన్ ఆధారంగా కొన్ని అధికారిక సదుపాయాలు కల్పించేందుకు నిబంధనలు అనుమతించవచ్చు. అయితే ప్రజలకు ఉపయోగపడే సాధారణ ప్రకటనలు, ప్రభుత్వ పథకాల వివరాలు, ప్రజా కార్యక్రమాల సమాచారం వీలైనంత విస్తృతంగా చేరేలా విధానం రూపొందించడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
అన్ని శాఖలు వివక్ష చూపుతున్నాయని నిర్దిష్ట ఆధారాలు లేకుండా చెప్పలేం. సమాచార పంపిణీలో ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయని ప్రతినిధులు ఫిర్యాదు చేస్తే, సంబంధిత శాఖలు వాటిని పరిశీలించి తమ విధానాన్ని స్పష్టం చేయాలి.
రాజ్యాంగం, సమాచార హక్కు ఏం చెబుతున్నాయి?
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 19(1)(a) భావప్రకటన స్వేచ్ఛను కల్పిస్తుంది. పత్రికా స్వేచ్ఛకు కూడా ఈ నిబంధనే రాజ్యాంగపరమైన ఆధారం. అయితే ఆర్టికల్ 19(2)లో పేర్కొన్న పరిమితులు వర్తిస్తాయి. ఈ స్వేచ్ఛ ఆధారంగా ప్రతి ప్రభుత్వ కార్యాలయంలోకి ప్రవేశించే లేదా ప్రతి సమావేశానికి హాజరయ్యే అపరిమిత హక్కు లభించదు.
సుప్రీంకోర్టు Prabha Dutt v. Union of India (1981) సహా వివిధ సందర్భాల్లో మీడియా, సమాచార ప్రాప్యతకు సంబంధించిన అంశాలను పరిశీలించింది. ఈ తీర్పును అక్రిడిటేషన్ లేని ప్రతి వ్యక్తికి అన్ని అధికారిక సదుపాయాలు కల్పించాలనే సాధారణ ఆదేశంగా అర్థం చేసుకోకూడదు.
సమాచార హక్కు చట్టం, 2005 ప్రకారం చట్ట పరిధిలోని ప్రభుత్వ ప్రజా సమాచార అధికారిని సంప్రదించి పౌరులు సమాచారం కోరవచ్చు. ఈ హక్కు జర్నలిస్టులకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. అయితే చట్టంలోని మినహాయింపులు, ఇతర వర్తించే నిబంధనలు అమలులో ఉంటాయి.
సమాచార హక్కు ద్వారా సమాచారం కోరడం, ప్రెస్ మీట్లో ప్రవేశం పొందడం, అధికారిక వాట్సాప్ గ్రూపులో సభ్యత్వం పొందడం వేర్వేరు అంశాలు. ఒకదాని ద్వారా మరొకటి ఆటోమేటిక్గా లభించదు.
అర్హతలు, దరఖాస్తు విధానంపై స్పష్టత ఇవ్వాలి
చిన్న పత్రికలు, స్థానిక ఛానళ్లు, డిజిటల్ మీడియా సంస్థల్లో పనిచేసే ప్రతినిధులు తమ వృత్తిపరమైన సంబంధాన్ని నిర్ధారించేందుకు సంస్థ ఐడీ కార్డు, నియామక పత్రం, ఎడిటర్ ధృవీకరణ, ప్రచురిత వార్తలు, ప్రసార లింకులు, కార్యాలయ వివరాలు సిద్ధంగా ఉంచుకోవచ్చు. అయితే ఇవి సమర్పించినంత మాత్రాన అక్రిడిటేషన్ తప్పనిసరిగా మంజూరవుతుందని భావించకూడదు.
తెలంగాణలో ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న అక్రిడిటేషన్ నిబంధనల ప్రకారం అర్హతలు, అవసరమైన పత్రాలు, దరఖాస్తు విధానం, తిరస్కరణపై సంప్రదించాల్సిన అధికారుల వివరాలు అందుబాటులో ఉండాలి. అక్రిడిటేషన్ లేని వర్కింగ్ జర్నలిస్టులకు సాధారణ అధికారిక ప్రకటనలు అందుకునే మార్గాలపైనా స్పష్టత ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది.
సమాచార పౌర సంబంధాల శాఖ ఈ అంశాలపై మార్గదర్శకాలను వెల్లడిస్తే చిన్న పత్రికలు, స్థానిక ఛానళ్లు, డిజిటల్ మీడియా ప్రతినిధులకు ఎదురయ్యే సందేహాలు తగ్గుతాయి. సమాచార పంపిణీలో పారదర్శకత పెరగడంతో పాటు ప్రజలకు ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన సమాచారం చేరేందుకు అవకాశం ఉంటుంది.















